Hoeveel alcohol drinken we in Nederland?

De Nederlandse consumptiecijfers laten een dalende trend zien. In 1975 dronk men gemiddeld nog 8,9 liter pure alcohol, in 2000 was het 8,2 liter en in 2005 werd in Nederland per hoofd van de bevolking 7,9 liter pure alcohol gedronken. Dat zijn ruim 1,8 standaardglazen per persoon per dag.

Daarmee zit Nederland ten opzichte van andere West-Europese landen in de middenmoot. De alcoholconsumptie in West Europa loopt uiteen van 4,9 liter in Zweden tot 12,6 liter per hoofd van de bevolking in Luxemburg.

In onze directe buurlanden wordt meer gedronken dan in Nederland. In Duitsland dronk men gemiddeld 10,2 liter, in België 8,8 liter en in Engeland 9,6 liter pure alcohol per hoofd van de bevolking.

(bron: World Drink Trends, 2005).

Waarom is het drinkadvies voor mannen anders dan voor vrouwen?

Dit heeft te maken met het verschil in lichaamssamenstelling en in lichaamsvolume. Alcohol verspreidt zich door het lichaam, maar wordt niet opgenomen in het vetweefsel. Mannen zijn gemiddeld groter en zwaarder dan vrouwen en hebben meer ‘vetvrije massa’. Hierdoor leidt bij mannen eenzelfde hoeveelheid alcohol tot een lagere concentratie van alcohol in het bloed dan bij vrouwen.

Zijn er individuele verschillen in de reactie op alcoholconsumptie?

Ja, dit komt door het lichaamsgewicht en het geslacht, maar ook erfelijke factoren, de gezondheid, medicijngebruik e.d. bepalen de individuele reactie op alcoholconsumptie. Meer hierover bij 'individuele verschillen'.

Kan de afbraak van alcohol worden versneld?

Nee, de afbraaksnelheid van alcohol wordt bepaald door de lever en door de enzymen die daarbij nodig zijn. Frisse lucht, een koude douche, cafeïne of andere stoffen kunnen deze snelheid niet vergroten. Gemiddeld doet de lever er 1 – 1,5 uur over om een standaard glas alcoholhoudende drank af te breken.

Meer hierover bij 'alcoholafbraak'.

Wat is het effect van eten bij alcoholconsumptie?

Een gevulde maag vertraagt de opname van alcohol in het bloed. Doordat alcohol zich in de maag en darmen vermengd met voedsel, komt alcohol minder intensief met de wand van het maagdarmstelsel in aanraking. De lever kan de afbraak van de opgenomen alcohol dan beter bijhouden in vergelijking met wanneer er niet bij gegeten wordt.

Wat is een 'standaardglas' alholholhoudende drank?

Een standaardglas alcohol bevat ca.10 gram pure alcohol. Daarbij is van belang dat het juiste glas wordt gebruikt en dat het glas niet te vol wordt geschonken. Het alcoholgehalte van verschillende alcoholhoudende dranken loopt uiteen. De standaard maatvoering van de bijbehorende glazen is hierop aangepast. 
   

	Alcohol%	Maat glas (ml)	Alcohol (g)
Gedistilleerd	35 vol%	35 ml	10 g
Wijn	12 vol%	100 ml	9,6 g
Bier	5 vol%	250 ml	9,8

 

Zie www.genietmaardrinkmetmate.nl voor meer informatie.

Wat betekent het ‘alcoholpromillage’ in het bloed?

Dit is de concentratie alcohol (in grammen) per liter bloed. Deze kan als volgt worden berekend:

BAC = a x 10
           g x r

BAC=bloed alcohol concentratie

a = aantal glazen

g = lichaamsgewicht
r = het percentage lichaamswater: 0,65 bij mannen en 0,5 bij vrouwen

 

- het aantal gedronken milliliters alcohol = het gedronken volume x het alcohol %
- 1 ml alcohol weegt 0,8 g
- Doordat mannen en vrouwen verschillende lichaamssamenstelling hebben, verschilt de factor 'r' per geslacht: 0,65 voor mannen en 0,5 voor vrouwen

Hoeveel alcohol mag ik in mijn bloed hebben als ik nog moet rijden?

Het advies is om geen alcohol te drinken als u nog deel moet nemen aan het verkeer. Alcohol en verkeer gaan niet samen. De maximale hoeveelheid alcohol die in Nederland is toegestaan is 0,5 promille. Dit geldt zowel voor automobilisten als voor fietsers en bromfietsers. Voor automobilisten die minder dan 5 jaar hun rijbewijs hebben, geldt een maximale hoeveelheid van 0,2 promille.

Waarom is er een lagere grens voor automobilisten die kort hun rijbewijs hebben?

Uit onderzoek blijkt dat bestuurders die nog maar kort hun rijbewijs hebben, relatief vaak betrokken zijn bij verkeersongevallen. Uit onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt verder dat de kans op een ongeval na alcoholgebruik sterker toeneemt naarmate een bestuurder jonger is. Aanscherping van het alcoholpromillage van 0,5 naar 0,2 voor beginnende bestuurders leidt volgens de SWOV tot een vermindering van ongeveer 12 verkeersdoden en 100 ziekenhuisopnamen per jaar.

Wat is de relatie tussen volume% en grammen alcohol?

Volume% alcohol is dat deel van het totale volume van de alcoholhoudende drank dat pure alcohol is. Een liter drank met 10vol% alcohol bevat dus 100 ml pure alcohol. Aangezien alcohol lichter is dan water weegt die 100 ml pure alcohol maar 80 gram.

Wat is het verschil tussen 'matige' en 'verantwoorde' alcoholconsumptie?

Verantwoorde alcoholconsumptie is matige alcoholconsumptie waarbij rekening is gehouden met het advies over wanneer géén alcohol gedronken moet worden.

Waarom mag er bij gebruik van bepaalde geneesmiddelen geen alcohol worden gedronken?

De lever speelt zowel bij de afbraak van alcohol als bij de werking en afbraak van diverse geneesmiddelen een rol. Daardoor kunnen deze twee elkaar beïnvloeden en dit kan negatieve gevolgen hebben. Lees de bijsluiter of vraag advies aan uw apotheker of arts.

Heeft alcohol invloed op de reactiesnelheid?

Ja, alcoholconsumptie heeft onder andere invloed op de reactiesnelheid. In het algemeen vertraagt alcohol de reactiesnelheid. De mate waarin verschilt echter sterk per individu en is o.a. afhankelijk van de hoeveelheid alcohol die is geconsumeerd en de snelheid waarmee de alcohol is geconsumeerd.

Hoeveel energie bevat alcohol?

1 gram alcohol bevat 7 kilocalorieën. Vaak bevatten alcoholhoudende dranken echter ook nog andere ingrediënten die energie leveren, zoals koolhydraten (suiker).

Hoe snel wordt alcohol afgebroken in het menselijk lichaam?

Hoe snel wordt alcohol afgebroken in het menselijk lichaam?
Een gemiddeld, gezond persoon doet er ongeveer 1 – 1,5 uur over om de alcohol uit één standaard glas af te breken . Deze snelheid is echter ook afhankelijk van individuele factoren zoals erfelijke aanleg, gezondheidstoestand, medicijngebruik e.d.

Heeft de soort alcoholhoudende drank invloed op het effect op gezondheid?

Nee, het maakt voor het effect op de gezondheid niet uit of er bier, wijn of gedistilleerd wordt gedronken. Het gaat om de alcohol.

Als je alcohol drinkt, wat is dan het gezondste drinkpatroon?

Voor mensen die alcoholhoudende drank consumeren is het gezondste drinkpatroon om dagelijks een matige hoeveelheid alcohol te drinken. Wat precies onder ‘matig’ wordt verstaan is aangegeven onder ‘wat is matige alcoholconsumptie'.

Door sommige organisaties wordt geadviseerd om 1-2 dagen per week niet te drinken om gewenning tegen te gaan. Dit wordt echter niet wetenschappelijk onderbouwd.

Wat zijn de voordelen van matige alcoholconsumptie op de gezondheid?

Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat matige alcoholconsumptie een gunstige invloed heeft op de conditie van de bloedvaten. Mede daardoor hebben matige drinkers een lagere kans om te overlijden aan een hartaanval. En matige drinkers hebben minder kans om diabetes type 2 (ouderdomssuikerziekte) te ontwikkelen. Ook is de kans op het ontwikkelen van dementie kleiner.

Wat zijn de nadelen van matige alcoholconsumptie op de gezondheid?

Matige alcoholconsumptie leidt bij vrouwen tot een lichte verhoging van de kans op borstkanker. Ook lijkt er een relatie te zijn met dikkedarmkanker en mond-, keel- en slokdarmkanker, met name bij mensen die tevens roken. 

Wat is binge-drinken?

Drinkpatronen waarbij tè snel tè veel wordt gedronken verhogen het risico op sociale en lichamelijke schade. Soms wordt hiervoor de term ­“binge-drinken” gebruikt. “Binge” is de Engelse term voor “braspartij”. Er is echter geen overeenstemming over de definitie van binge-drinken:
- Er is geen consensus over de hoeveelheid drankjes die met ­“binge” wordt aangeduid.
- Er is geen consensus over de periode waarbinnen ­“de binge” geconsumeerd zou moeten zijn.
- In internationale context is het bovendien problematisch dat de hoeveelheid alcohol die zich in een standaardglas bevindt, van land tot land varieert (in Nederland is dit 10 gram per standaardglas).

Hieronder een opsomming van enkele definities:

Het RIVM definieert binge-drinken als het drinken van een bepaald aantal glazen in korte tijd (vaak ook gedefinieerd als ‘op één dag’). Daarbij geeft zij aan dat voor dit begrip geen eenduidige maat bestaat. Soms wordt minimaal 10 glazen op 1 avond aangehouden, maar minimaal 6 glazen wordt ook vaak als maat gebruikt. (Bron: RIVM www.nationaalkompas.nl)

Het Trimbos instituut definieert binge-drinken als het drinken van grote hoeveelheden alcohol bij één gelegenheid en typeert iemand als binge-drinker als een vrouw (wel eens) binnen een paar uur 4 of meer glazen en als een man wel eens 6 of meer glazen binnen een paar uur drinkt. Het maakt daarbij niet uit of men 6 of 20 glazen drinkt en hoe vaak men dit doet. (Bron: www.alcoholinfo.nl)

Volgens de definitie van de Amerikaanse NIAAA (National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism) is er sprake van binge-drinken wanneer de concentratie van alcohol in het bloed tot 0,8 promille of hoger stijgt. Voor de gemiddelde volwassene geldt dit bij de consumptie van 5 of meer (man) of 4 of meer (vrouw) drankjes in ongeveer 2 uur tijd. Een drankje staat bij de Amerikaanse definitie voor de inname van ruim 14 gram alcohol. 

 

De WHO geeft in haar lexicon met alcohol en drugsterminologie een definitie van binge-drinken waarin wordt uitgegaan van een aaneengesloten periode van meer dan 1 dag waarin zwaar wordt gedronken.    

 

Wat is een probleemdrinker?

Een probleemdrinker is iemand die niet alleen (te) veel drinkt, maar die als gevolg hiervan ook lichamelijke, psychische en/of sociale problemen ondervindt. Voor ‘(te) veel drinken’ wordt in dit verband voor mannen een grens gehanteerd van minimaal 1x per week 6 of meer glazen. Voor vrouwen minimaal 1x per week 4 of meer glazen drinken.

Wanneer is iemand verslaafd aan alcohol?

Wanneer iemand gedurende langere tijd te veel alcohol drinkt, is er een risico dat er een lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid van alcohol ontstaat. Deze afhankelijkheid ontwikkelt zich doorgaans sluipend. Bij ‘geestelijke afhankelijkheid’ voelt men zich niet prettig meer zonder alcohol en is het verlangen naar alcohol zo sterk geworden dat er geen controle meer over is. Bij ‘lichamelijke afhankelijkheid’ protesteert het lichaam als er geen alcohol meer wordt gedronken. Dit gaat gepaard met ontwenningsverschijnselen: transpireren, misselijkheid, slecht slapen en een angstig en gespannen gevoel. Het risico bestaat dat men, om ontwenningsverschijnselen te voorkomen, steeds meer gaat drinken.

Hoe weet ik of ik me zorgen moet maken over mijn alcoholconsumptiepatroon?

Drinkt u regelmatig alcohol en wilt u weten of uw drinkgedrag een risico is voor uw gezondheid? Doe dan de test op www.drinktest.nl