Column Matty Weijenberg
Geef eenduidig advies over verantwoorde alcoholconsumptie
Gastcolumn door Matty Weijenberg,
Als epidemiologe aan de universiteit Maastricht onderzoekt zij de relatie tussen voeding, erfelijke factoren en kanker.
Februari 2009
Onlangs hebben wij een onderzoek afgerond naar de effecten van alcohol op dikkedarmkanker. Daaruit kwam naar voren dat het risico op darmkanker bij mensen die langdurig drie of meer glazen alcoholhoudende drank per dag drinken 50% hoger is dan bij geheelonthouders. Sinds de start van dit onderzoek verbaas ik mij over het gebrek aan kennis over de effecten van matig alcoholgebruik op kanker bij de algemene bevolking en (para)medici in mijn omgeving. Ook heb ik mij verbaasd over het uitblijven van media interesse in het onderwerp op het moment dat we bij het uitkomen van het proefschrift hier een persbericht over hebben laten uitgaan. Dat zal vast ook te maken hebben gehad met de volle media-aandacht voor de uitbraak van de economische crisis op dat moment.
Veel mensen weten dat een overmatige alcoholconsumptie gezondheidsrisico’s met zich meebrengt en dat matige alcoholconsumptie beschermt tegen hart- en vaatziekten. Dat dagelijks één a twee glazen alcohol de kans op het krijgen van diverse vormen van kanker (oa. borstkanker) verhoogt, weten maar weinig mensen. Toch verwacht ik laconieke reacties bij het publiek wanneer de media weer eens berichten over iets lekkers dat niet goed voor ons is. De media overspoelen ons dagelijks met, veelal tegenstrijdige, berichten over wat wel en niet gezond is. Uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek zijn vaak tegenstrijdig en weinig eenduidig. Vaak vormen de uitkomsten van één afzonderlijk onderzoek de basis van een krantenartikel. Bovendien gaat bij de vertaling van wetenschappelijke onderzoeksresultaten naar een algemeen publiek via de media veel van de nuance verloren. Hierdoor weet de lezer niet meer wat hij wel en niet moet geloven.
Wie wil weten wat een verantwoorde alcoholconsumptie is kan terecht bij tal van gezondheidsorganisaties voor voorlichtingsmateriaal. Op de website www.alcoholengezondheid.nl staan de adviezen van de belangrijkste organisaties netjes op een rij weergegeven. Helaas komen de adviezen van de verschillende organisaties niet allemaal met elkaar overeen. Mannen worden geadviseerd maximaal twee tot drie glazen per dag te drinken en vrouwen maximaal één tot twee glazen, afhankelijk van de organisatie. Bovendien wordt door bijna de helft van de organisaties het advies gegeven om niet dagelijks te drinken om gewoonte te voorkomen. Dit laatste is overigens niet wetenschappelijk onderbouwd. Omdat de adviezen niet eenduidig zijn kunnen mensen al snel een advies vinden waaraan ze voldoen en ten onrechte concluderen dat hun drinkgedrag ‘verantwoord’ is. Een vrouw die dagelijks twee glazen alcoholhoudende drank drinkt maakt uit de adviezen op dat ze een verantwoord drinkgedrag heeft. Maar is dat wel terecht als onderzoek uitwijst dat meer dan één glas alcohol per dag de kans op borstkanker al verhoogt? Zeker als je bedenkt dat een gunstig effect van twee glazen alcohol per dag op hart- en vaatziekten ook door diverse andere leefstijlfactoren dan matige alcoholconsumptie kan worden gerealiseerd. Zou er door de gezondheidsorganisaties niet beter een eenduidig, conservatief en wetenschappelijk onderbouwd advies gegeven kunnen worden over verantwoorde alcoholconsumptie? Dan is het tenminste helder voor iedereen..
Matty Weijenberg is Universitair Hoofddocent bij de Capaciteitsgroep Epidemiologie
van de Universiteit Maastricht. Zij doet onderzoek naar de relatie tussen voedingsgerelateerde factoren, genetische aspecten en kanker.
